Tijdlijn Ciko jubileum en geschiedenis atletiek in Arnhem

In het kader van het jubileum zetten we de geschiedenis van Ciko neer. We maken er een collectief geheugen van. Heeft iemand een aansprekend feit (het liefst met foto) dan plaatsen we het in de tijdlijn. Reacties naar webredactie@ciko66.nl. Onder deze tijdlijn nog een lezenswaardig artikel van Henk Brouwer over de geschiedenis van de atletiek in Arnhem.

 

Geschiedenis atletiek Arnhem (door Henk Brouwer)

Het begon allemaal in 1892, toen werd de cricketvereniging Vitesse opgericht. In 1893 werd dit aangevuld met atletiek en voetbal. Zij werden lid van de “Nederlandschen Voetbal & Alletiek Bond”. Prestaties van deze vereniging heb ik niet kunnen achterhalen. Toch heeft de atletiekafdeling nog een tijd bestaan, want op de site van AV’23 Amsterdam kwam de volgende tekst tegen. AV ’23 was in 1927, op bezoek bij Vitesse in Arnhem. In 1896 werd UDI (Uitspanning Door Inspanning) opgericht, tegenwoordig bestaat deze club nog steeds als handbalvereniging. UDI hield zijn wedstrijden in  Sonsbeek. De eerste clubkampioenschappen van Nederland werden in 1905 gehouden op de Wageningse Berg. Pro Patria Rotterdam werd samen met UDI eerste. Na loting werd Pro Patria kampioen. In die periode waren er 6 clubs aangesloten bij de NAU (later KNAU)

Van 1906 tot 1910 was het UDI dat kampioen werd. Arnhem heeft er tot 1996 op moeten wachten tot er weer een kampioenschap gevierd kon worden. Hiervoor zorgden de CIKO-dames. Dat kunststukje werd in 1997 nog een keer herhaald.

Iets over de geschiedenis van UDI

evert koops (1906)

Eddy (Evert) Koops, ca 1906

De eerste Nederlandse kampioen 100 m. in 1904 en weer NK in 1909. Hij is Nederlands recordhouder 400 m. in 1908 met 56 sec. en in 1909 met 54,6 sec. Deelnemer OS 1908 in Londen aan de 100 m. en 200 m. (in beide gevallen uitgeschakeld zonder tijd),  400 m. horden (valt in de kwartfinale, uitgeschakeld) en Olympische estafette (uitgeschakeld in de serie met 90 yards achterstand op de nr. 1 Duitsland). In 1914 is Eddy Koops lid van de Protest-Commissie van de N.A.U. en woont Kerkstraat 23, Arnhem.  Hij heeft op dat adres een vishandel en telefoon met nr. 1701.

In 1907 werd voor het eerst de 4x100m op het NK gelopen. Winnaar UDI met vier broers Koops in het team. In 1908 vonden selectiewedstrijden plaats voor de OS in 1908 te Londen. UDI ging met 8 eerste plaatsen naar huis. Bram Evers won op 1 dag de 400 – 800 en 1500m. In De Revue der Sporten verscheen het volgende gedicht:

Bravo Bram Evers/Gij Kraan der loopers-kranen/Vergeten doen wij U nooit/O sieraad onzer banen!

Herkomst foto De Revue der Sporten 11-8-1909.

Herkomst foto De Revue der Sporten 11-8-1909.

In 1907 werd voor het eerst de 4x100m op het NK gelopen. Winnaar UDI met vier broers Koops in het team. Amsterdam RAP terrein achter Oud-Roosenburgh, 8-8-1909. Hans Bakker van UDI Arnhem wint het hoogspringen met 1,70 m. en is hiermee de eerste Nederlandse kampioen hoogspringen.  Bakker zet af van een springplank en springt over een lat. De lat is al een vernieuwing, want gebruikelijk is tot dan toe springen over een koord met aan de uiteinden zandzakjes. Na 1909 verdwijnt deze manier van springen vrij snel en sluit men aan bij de internationale regels die de plank verbieden en een lat voorschrijven. De pet heeft hij opgezet omdat hij recht tegen de zon in moet springen.

Enschede, 2-9-1928, NK

Tjip Pasma

Tjeerd (Tjip) Pasma (UDI, Arnhem) wint het polsstokhoogspringen met 3,43 m.

Tjeerd (Tjip) Pasma (UDI, Arnhem) wint het polsstokhoogspringen met 3,43 m. Let op de trap naast de paal, die werd gebruikt om de lat terug te leggen. Hij springt dat jaar een NR met 3,605 m. In 1926 is hij ook Nederlands Kampioen.

Breda, 18-06-1930, militaire wedstrijden

Tjip Pasma2

Tjeerd (Tjip) Pasma is de beste op de (militaire) vijfkamp en krijgt de ereprijs

Tjeerd (Tjip) Pasma is de beste op de (militaire) vijfkamp en krijgt de ereprijs. De eerste prijs is niet voor hem. Wat is het geval? De militaire vijfkamp is een wedstrijd voor officieren en Pasma is wachtmeester. Hij kan dus geen eerste prijs winnen. Deze uitzonderlijke situatie speelt ook in 1928 bij de Olympische Spelen. Bij hoge uitzondering mag hij deelnemen aan de Moderne Vijfkamp, die normaliter ook is voorbehouden aan officieren en hij is slechts onderofficier.

Londen, 31-07-1948, Olympische Spelen, finale speerwerpen

Jo Waalboer

Jo Waalboer UDI (hier op foto) wordt vijfde bij het speerwerpen met 40,92 m.

Jo Waalboer UDI (hier op foto) wordt vijfde bij het speerwerpen met 40,92 m. Jo Waalboer was in 1948 Nederlands kampioen

Het laatste bericht over UDI dat ik heb kunnen was in 1950 over Jo Waalboer. Zij nam toen deel aan het speerwerpen (36,36m) tijdens een interland op 16 juli in Carcassonne, Frankrijk

Ook touwtrekken behoorde vroeger tot de NAU

Ook touwtrekken behoorde vroeger tot de NAU

Ook touwtrekken behoorde vroeger tot de NAU. In Arnhem had je de vereniging Achilles. In 1920 behaalde dit clubteam de zilveren medaille op de Olympische Spelen in Antwerpen.

Op 2 oktober 1942 wordt De Kometen opgericht, zij gaan trainen op sportpark Hartenstein in Oosterbeek.

De eerste atlete die in het nationale team deelneemt is Jenny den Boer, zij neemt op 10 augustus 1947 in Straatsburg deel aan het kogelstoten met 10,96m. Een jaar later stoot zij in Rome 12,10m. Op 1 september 1952 wordt CIALFO opgericht. Dat is een afkorting van de Olympische leus, Citius Altius Fortius (Sneller, Hoger, Sterker). Zij hebben op verschillende locaties getraind, o.a. op Valkenhuizen op de sportvelden aan de andere kant van de Monnikensteeg.

In 1954 kom ik dan Imke Vaal (hoog) en Hannie Bloemhof (100 en ver) tegen tijdens een interland op 5 september in Eindhoven, Nederland-West-Duitsland. Zij staan dan op de lijst als De Kometen. Maar een paar jaar later is Hannie Bloemhof plotseling lid van Palthene, Arnhem Palthene is ontstaan na onenigheid binnen De Kometen. Hannie Bloemhof en een paar anderen wilden naar CIALFO, maar dat bleek een mannenvereniging. Toen hebben ze de damesvereniging Palthene opgericht. Deze vereniging heeft maar een paar jaar bestaan.

Den Haag, Zuidlarenstraat, 11-08-1957, NK

Hannie Bloemhof wint

Bij de vrouwen wint Hannie Bloemhof (Palthene, Arnhem) de 100 m. ‘gejaagd door de wind in 11,5 sec’

Bij de vrouwen wint Hannie Bloemhof (Palthene, Arnhem) de 100 m. ‘gejaagd door de wind in 11,5 sec’

Hoe hard de wind over de baan waaide blijkt uit het feit dat in dat jaar slechts twee atletes reglementair onder de 12 sec. lopen: Hannie Bloemhof met 11,6 en Ria van Kuik met 11,8 sec. Hannie Bloemhof wint ook de 200m. in 23,6 sec. Op de wereldranglijst van 1957 staat Hannie Bloemhof met haar 11,6 sec. slechts 0,1 sec. achter de aanvoerster Krepkina (USSR) en op de 200 m. staat zij op de tiende plaats met 24,1 sec.

fusieOp zondag 21 februari vindt dan de fusie plaats tussen CIALFO en de Kometen in Hotel Bosch in Arnhem. Het wordt dus CIKO’66. CIALFO is oranje-wit en De Kometen is geel-zwart. Gekozen wordt voor een oranje broek met een zwarte bies en een wit shirt met een zwarte bies. Daarop het nieuwe oranje-zwarte embleem, zoals dat nu nog steeds bestaat. In 1976 wordt tijdens het 10-jarig bestaan besloten om over te gaan naar het huidige tenue in oranje-zwart. Op 6 augustus 1966 wordt CIKO’66 wordt goedgekeurd bij koninklijk besluit no.150. In het bijvoegsel van de Nederlandse Staatscourant van donderdag 22 september 1966, nr 184 staat o.a. Artikel 2. De vereniging stelt zich ten doel de welstand van het lichaam te bevorderen en belangstelling voor atletiek te kweken, met alle daartoe geëigende geoorloofde middelen. Zij tracht dit doel te bereiken langs wettige weg, en wel door: 1. het geregeld houden van lichaamsoefeningen, 2.het organiseren van en het deelnemen aan wedstrijden en 3 alle andere wettige middelen, die voor dit doel bevorderlijk zijn.

fusie2Opmerkelijk is dat de helft van de trainers Henk heten. Henk Viset, die een mila-bolwerk opzet, met als bekendste atleten Haico Scharn en Gerard Tebroke. Henk Gemser, die later uitgroeide tot de bekendste schaatscoach van Nederland, met oa. Rintje Ritsma, Ids Postma en Gianni Romme als zijn bekendste schaatsers. Henk Brouwer, in die tijd een goede 800m-loper. Een van zijn eerste atleten was Henk Brouwer, die toen voor het gemak maar Henkie genoemd werd, dat is vaak nog steeds zo. Opvallend is dat wel dat er nu 50 jaar later nog steeds een Henk Brouwer op de trainerslijst staat.

Henk(ie) Brouwer